به گزارش مفدا بم، اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) که از آن تحت عنوان لو گهریک یا بیماری نورون حرکتی یاد می‌شود. یک اختلال تحلیل برنده و پیشرونده است که به تخریب آن دسته از سلول‌های عصبی می‌پردازد که وظیفه کنترل حرکات ارادی عضله را بر عهده دارند. به این سلول‌ها نورون‌های حرکتی می‌گویند که از مغز و از طریق ساقه مغز یا طناب نخاعی به عضلات که وظیفه کنترل حرکات بازو با قفسه سینه، گلو و دهان را بر عهده دارند متصل می‌شوند. در افراد مبتلا به این اختلال این سلول‌ها از بین می‌روند و باعث می‌شوند که بافت عضلانی دچار تحلیل رفتگی شود. اسکلروز جانبی آمیوتروفیک تاثیری بر روی عملکرد حسی بیمار یا قابلیت‌های ذهنی او ندارد. سایر نورون‌های غیر حرکتی از قبیل نورون‌های حسی که اطلاعات را از اعضای حسی بدن به مغز ارسال می‌کنند سالم باقی خواهند ماند.

به‌علاوه، ‌ این بیماری مسری نیست و جزو سرطان‌ها نیز به شمار نمی‌رود. ALS به اقتباس از نام بازیکن معروف بیسبال آمریکایی که به این بیماری مبتلا شده بود به «بیماری لو گریگ» (Lou Gehrig) نیز معروف است. گریگ، بر اساس اطلاعات مندرج در وب سایت شخصی‌اش، نخستین علائم بیماری راسال ۱۹۳۸، ‌ یعنی حدود ۳۵ سالگی، ‌ نشان داد و البته پزشکان به مدت یک سال نتوانستند بیماریش را تشخیص دهند. او سرانجام سال ۱۹۴۱ در ۳۷ سالگی به دلیل همین بیماری درگذشت.

دکتر علی عرب پور نورولوژیست، متخصص بیماری های مغز و اعصاب و ستون فقرات در این باره توضیح می دهد:

در یک تعریف ساده این بیماری را معرفی کنید؟

بیماری ALS یا آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس یکی از بیماری های پیشرنده ی حرکتی است که با از بین رفتن یا تحلیل نورونهای حرکتی نخاع و هسته های حرکتی ساقه مغز ایجاد میشود. این بیماری به نام بیماری "لوگهریک" برگرفته از نام یک بازیکن بیسبال مبتلا نیز مشهور است. ALS گاها جزیی از یک بیماری مولتی سیستم و همراه با اختلالات غیرحرکتی مثل دمانس میباشد.

علائم بیماری ALS را شرح دهید؟

بیماری های مربوط به نورشونهای حرکتی انواع متفاوتی دارند. در بیماری ALS با توجه به درگیری همزمان نورونهای حرکتی فوقانی و تحتانی، علایم ضعف عضلانی همراه با تحلیل عضلات در چند ناحیه از بدن، اختلال بلع وتکلم و ضعف عضلات تنفسی دیده میشود. در حالی که عملکرد مثانه، روده و سیستم جنسی بدون اشکال باقی می‌ماند.

علل اسکلروز جانبی آمیوتروفیک چیست؟

تحقیقات در خصوص شناسایی علل بروز این اختلال ادامه دارد و فاکتورهای متعددی از قبیل عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز این اختلال نقش دارند. حداقل ۱۶ عدد ژن مختلف در بروز این بیماری نقش دارند و فقط یک فاکتور محیطی واحد باعث به وجود آمدن این اختلال نخواهد شد. به نظر نمی‌رسد که اسکلروز جانبی آمیوتروفیک به علت قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین یا عفونت ویروسی به وجود بیاید و حتی مسدود کردن انتقال دهنده عصبی گلوتامات نیز باعث متوقف شدن روند پیشرفت این بیماری نخواهد شد. مشاوره ژنتیک و سپس آزمایشات ژنتیک لازم برای تمامی افراد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک درخواست خواهد شد.

این بیماری چقدر شایع است؟

بروز این بیماری به صورت سالانه، حدود سه مورد در هر صدهزار نفر در جوامع غربی و یک مورد در هر صد هزاردر جوامع آسیایی است و تا کنون حدود سی جهش ژنی در مورد آن شناخته شده است. شروع بیماری به لحاظ آماری مربوط به دهه ی پنجم و ششم زندگی است و ابتلای مردان نسبت به زنان بیشتر می‌باشد.

تشخیص بیماری ALS چگونه صورت می‌گیرد؟

معمولاً تشخیص اسکلروز جانبی آمیوتروفیک کار دشواری است زیرا هیچ گونه تست واحدی برای تشخیص آن وجود ندارد همچنین از آنجایی که تعداد زیادی از بیماری‌های نورولوژیکی باعث بروز علایم و نشانه‌های یکسان می‌شوند باید در مرحله اول احتمال وجود این بیماری‌ها را رد کرد و برای همین منظور از آزمایشات پزشکی و معاینات بالینی استفاده می‌شود. و سپس شک بالینی به ALS با شرح حال و معاینه شروع شده و در ادامه با تست های الکتروفیزیولوژیک که در ایران با نام نوار عصب و عضله مشهور است ادامه می یابد. با توجه به تعدد بیماری های حرکتی و نیاز به افتراق آنها از ALS، ممکن است پزشک شما انجام MRI، بررسی های آزمایشگاهی و حتی گاهی نمونه برداری از عضله را توصیه کند.

درمان این بیماری چگونه انجام می شود؟

درمانهای دارویی محدودی برای ALS وجود دارد که باعث کند شدن پیشرفت آن به صورت کوتاه مدت میشود ولی سیر بیماری علی رغم درمان پیشرونده خواهد بود. مراقبت های حمایتی برای افزایش طول عمر این بیماران ضروری است. در مراحل پیشرفته، استفاده از دستگاههای کمکی تنفس، مراقبت از راههای هوایی، کمک به تغذیه ازطریق لوله های نازوگاستریک و یا تغذیه با لوله های معده، مراقبت های زخم بستر و جلوگیری از ترومبوز وریدی در اندام های بیحرکت بیمار، کمک کننده خواهد بود.

توصیه آخر؛

در آخر تاکید میکنم ALS بیماری نادری است که با بررسی دقیق تشخیص داده می‌شود. لطفا در صورت داشتن یک علامت حرکتی با اضطراب ابتلا به ALS درگیر نشوید. بیماری های زیادی علایم ALS را تقلید می‌کنند. پس مراجعه به متخصص مغزواعصاب و انجام معاینه بهترین راه برای شماست. ضمنا دیدن فیلم سینمایی The theory of everything که براساس زندگینامه ی استفان هاوگینگ دانشمند مشهور انگلیسی مبتلا به ALS ساخته شده را به شما توصیه میکنم.